اداره‌ى گمرك و ضرابخانه در سال 1345 قمرى به يك هيئت بلژيكى مركب از نوز « 1 » پريم « 2 » و انگلس كه به كوشش ميرزا على خان امين الدوله به استخدام ايران درآمده بودند ، سپرده شد و سال بعد امور گمركات تبريز و باختران نيز به اين هيئت واگذار گرديد و بعدا نوز كه رئيس گمرك تهران بود ، رياست و نظارت بر گمركات باختران و رشت و انزلى را نيز عهده‌دار و سپس به رياست كل گمركات ايران منصوب شد « 3 » . پست و تلگراف - نخستين چاپارخانه‌ى دولتى را اميركبير بنيان گذاشت و ناصر الدين شاه چاپارخانه‌هايى به وسيله‌ى فيروز ميرزا نصرت الدوله در خطوط ارتباطى فارس و به وسيله‌ى حسام السلطنه در خراسان و نيز عده‌اى چاپارخانه در راه‌هاى تهران به مازندران احداث نمود و تعداد چاپارخانه‌هاى دولتى تا سال 1310 قمرى به 172 باب رسيد . اداره‌ى پست تا سال 1290 قمرى بر عهده‌ى وزارت طرق و شوارع بود و در آن سال پست و وزارت رسائل به‌ويژه به ميرزا على خان امين الملك ( امين الدوله بعدى ) سپرده شد و اين شخص ، چنان‌كه شرح آن در فصول پيش آمد ، يك هيئت اتريشى را براى اداره‌ى امور پست ايران استخدام كرد و به تدريج پست سواره‌ى منظم بين تهران و تبريز و جلفا و رشت و سپس در ساير خطوط پستى ايران برقرار گرديد . درآمد دولت از حمل‌ونقل محمولات پستى هميشه يك مبلغ ثابت و رسم بر اين بود كه چاپارچىباشى و بعدها مقاطعه‌كار پست درآمد سالانه‌ى پست را در ازاى پرداخت مبلغ معين به دولت براى خود جمع‌آورى مىكرد . چنان‌كه در سال 1312 قمرى كه ميرزا محسن خان معين الملك پسر امين الدوله به جاى پدر خود عهده‌دار اداره‌ى پست گرديد ، سالانه مبلغ ده هزار تومان به دولت مىپرداخت و در سال 1316 قمرى مرتضى قلى خان صنيع الدوله وزير پست گرديد و سالانه بيست هزار تومان بابت عوايد پست به خزانه‌ى دولت پرداخت مىكرد و اين مبلغ به تدريج تا سال 1318 قمرى به 60 هزار تومان رسيد . نخستين سرى تمبر پست در ايران ، در سال 1286 قمرى ( 70 - 1869 ميلادى ) در دوره‌ى سلطنت ناصر الدين شاه در تهران چاپ و الصاق تمبر به نامه‌ها و مرسولات پستى معمول گرديده است . اين سرى تمبر مركب از چهار قطعه تمبر يك شاهى و دو شاهى و چهار شاهى و هشت شاهى و نقش اصلى آن شير و خورشيد و در چهار گوشه‌ى تمبر ، عدد مشخص بهاى آن چاپ شده و امروز مشهور به سرى باقرى است . يك سرى تمبر دندانه‌دار نظير سرى باقرى در

--> ( 1 ) - Nause ( 2 ) - Preim ( 3 ) - « گنج شايگان » تأليف سيد محمد على جمال‌زاده ، چاپ برلين ، صفحه‌ى 131 .